(deze inhoudstabel wordt verder aangevuld naarmate de hoofdstukken uitgeschreven worden)
Inleiding (Deel 0)
- Over de cursus & aanbevolen literatuur
- 0.1. De zoektocht naar leven: inleiding.
- 0.2. Leefbare plekken: vloeibaar water.
- 0.3. Leefbare plekken: atomen en moleculen voor leven.
- 0.4. Leefbare plekken: energie.
- 0.5. Leefbare plekken: weinig dodelijk gevaar en veel tijd.
Deel 1: De levende Aarde, een bijzonder geval
Welke eigenschappen zijn noodzakelijk voor een planeet met complex leven zoals op Aarde? Hoe uniek is dat?
- 1.1. Levende Aarde: inleiding.
- 1.2. Water op Aarde: ijs, vloeistof, damp.
- 1.3. Water op Aarde: sinds wanneer?
- 1.4. Interessante eigenschappen van water voor leven.
- 1.5. Belang van water voor klimaat op Aarde
- Intermezzo: Europees klimaat in het Jonge Dryas
- 1.6. Platentektoniek: wat en waarom?
- 1.7. Platentektoniek is onze thermostaat
- 1.8. Platentektoniek en supercontinenten
- 1.9. Platentektoniek op andere planeten?
- 1.10. De ideale atmosfeer vandaag
- 1.11. De atmosfeer van de jonge aarde
- 1.12. De atmosfeer wordt zuurstofrijk in stappen
- 1.13. Vijf miljard jaar leefbaar klimaat dankzij de atmosfeer
- 1.14. Onze unieke Maan: de botsing met Theia
- 1.15. Hoe de Maan de leefbaarheid van de Aarde verbetert
- 1.16. Hoe krijg je een planetair magnetisch veld?
- 1.17. Voorkomen van magnetische velden in het Zonnestelsel
- 1.18. Onze locatie in het Zonnestelsel: gesteenteplaneten
- 1.19. ‘Bewoonbare zone’ van het Zonnestelsel
- 1.20. De rol van Jupiter
- 1.21. Onze locatie in de Melkweg
- Intermezzo: De bekendste grote impact: Chicxulub
- 1.22. BESLUIT: Goldilocks planeet
Deel 2: Leven (op Aarde), de essentiële kenmerken
De universele kenmerken van het leven (op Aarde):
- 2.1. Waarom je dit aandachtig moet lezen
- 2.2. Redox reacties vormen de basis
- 2.3. Metabolisme: een koolstofbron en redox-energie
- 2.4. Energie-eenheid ATP
- 2.5. Redox kampioen NADH
- 2.6. Indrukwekkende levenskracht dankzij PMF en ETC
- 2.7. Andere universele levenskenmerken
Ontstaan van leven
- 2.8. Introductievideo over ontstaan van leven
- 2.9. Black smokers
- 2.10. White smokers
- 2.11. STAP 1: Vorming van organische bouwstenen
- 2.12. STAP 2: Vorming van eenvoudige protocel
- 2.13. STAP 3: Basis celmetabolisme (LUCA als protocel)
- 2.14. STAP 4: Vrijlevende cellen (Bacteria en Archaea)
- 2.15. Besluit over het ontstaan van leven
Mijlpalen van het leven op Aarde
- 2.16. Anoxigene fotosynthese: de ontdekking van lichtenergie
- 2.17. Oxigene fotosynthese: start van zuurstofproductie
- Intermezzo: Waarom zijn planten groen?
- Aerobe ademhaling: een energie-boost!
- Eukaryoten: een totaal nieuwe levensvorm
- Planten en dieren in het aards paradijs
- Na de climax: terug naar eenvoudig leven?
Deel 3: Grenzen van leefbaarheid en leven detecteren
De grenzen van het leven?
- Leven in extreme temperaturen
- Leven in steen
- Leven in Antarctica
- Extreem leven als dier (Tardigrades, hypersaline anaerobe metazoa)
- Zijn deze weirdo’s geschikt voor Maan of Mars?
Sporen van buitenaards leven: biosignaturen
- Hematiet tubules: twijfelachtig signaal van eerste leven?
- Stromatolieten: duidelijk signaal van oudste bevestigd leven
- ALH 84001: vals signaal van Mars
- Koolstof isotopen: biologisch of niet?
- Homochiraliteit: toevallig follieke of een echte levenskeuze?
- Atmosfeer analyse op afstand
- En wat als … we iets vinden?
Deel 4: Mars, een verhaal van hoop en ontgoocheling
Is of was Mars een leefbare planeet? Wat hebben we geleerd uit onderzoek? Wat zijn de verwachtingen voor de toekomst?
Deel 5: IJsmanen
Waarom zijn ijsmanen de beste plaatsen om buitenaards leven te vinden in het Zonnestelsel? Hoe zit het met het onderzoek?